انبوه - به پایگاه اطلاع رسانی روستای تاریخی انبوه خوش امدید .

برای شناساندن سرزمین مادری ، فرهنگ ، آداب و رسوم روستای تاریخی خود ، با بضاعت ناچیز خود تمام سعی خود را کرده و در این زمینه دست همه عزیزانی که قلبشان به عشق انبوه می تپد را می فشارم .تلفن پاسخگویی : سیف الله طالبی انبوهی 09125397188

انار چینی انبوه در سال 1390
نویسنده : سیف الله طالبی انبوهی - ساعت ۱٠:٤٢ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱٢ آبان ۱۳٩٠
 

              مقدمه :

 

روستای تاریخی انبوه که حسب اظهار کارشناسان، تاریخی ترین روستای استان گیلان و یا حداقل یکی از تاریخی ترین روستاهای این استان محسوب می شود در جنوب شرقی ترین نقطه این استان یعنی در بخش عمارلو شهرستان رودبار زیتون ودر حوالی مرز استان گیلان و قزوین و در همسایگی بخش رودبار الموت قزوین و در دل دره ای که عمود بر رودخانه شاهرود است واقع شده است. این روستا دارای ویژگیهای خاصی و منحصر به فردی است است که آن را از دیگر روستاها متمایز ساخته و به عنوان یکی از روستا های شاخص و شناخته شده گیلان وبلکه ایران قرار داده است.



برخی از این ویژگی ها عبارتند از :

۱- بافت با ارزش معماری :بافت معماری شبیه به آنچه در روستای تاریخی ماسوله مشاهده می شود این روستا را به روستا ماسوله دوم گیلان ملقب کرده است.



۲-اثار و ابنیه تاریخی از پیش از اسلام از قبیل زیستگاههای کهن، قبرستانهای پیش ازاسلام، قلاع معروف و...

۳- مناظر و جلوه های زیبای طبیعی از جمله : کوهها،چشمه سار ها ،مراتع و مناطق ییلاقی از قبیل: شاه کوه، پیاکوه، چشمه معروف چیمارود و دشت سرسبز نیاوک ،پل تاریخی و..




۴- کارکرد های خاص روستا : رونق فعالیت های خاص اقتصاد روستا در زمینه کشاورزی، باغداری و دامپروری به ویژه محصولات معروف فندق و انار ،مصولات لبنی، تولید عسل و...

۵-وجود منابع و معادن طبیعی از قبیل معادن سنگ، چشمه آب معدنی سیاه خانی و انواع گیاهان دارویی.

۶-ویزگی های خاص اجتماعی، فرهنگی این روستا که به ندرت درجاهای دیگر مشاهده می شود: از جمله ّ پایبندی و علاقه مندی به حفظ سنت ها و آداب ورسوم قدیم ،تقید به نظم و مقررات خاصی که توسط اهالی و یا معتمدین وضع می شود و یا مقررات نهادینه شده از گذشته گان ،پوشش خاص و لباس محلی زنان روستا، مراسم خاص محلی ازقبیل آداب و آئین خاص ازدواج و عروسی ،نوروز و... و روحیات و خلقیات اهالی در میهمان نوازی، تدین و...


تاملاتی در مراسم انار چینی:

                          ۱-مزارع انار روستای تاریخی انبوه:

مزرعه انارانبوه در فاصله ۱۵ کیلومتری روستا و در انتهای دره ای که روستا در وسط آن قرار دارد و در حاشیه رودخانه شاهرود که از کوهها طالقان و الموت سرچشمه می گیرد و به سفید رود و سد منجیل ملحق می شود واقع شده است.

 


                  مزارع انار روستای انبوه- حاشیه رودخانه شاهرود

                             ۲-تاریخچه مراسم انار چینی :

از سالیان دور که کسی هم قدمت آن را به یاد نمی آورد مردم روستا همه ساله در فصل برداشت انار که غالبا اواخر مهر ماه است روز خاصی را تعیین می کردند و با توجه نبودن وسایل نقیله فعلی در آن ایام، سحر گاهان جریده و یا سوار بر چهار پایان از روستا به سمت باغستان های انار راه می افتادند به نحوی که قبل از روشنایی روز در محل ورودی باغات انار تجمع می کردند و توسط باغبان که به او «پاکار » می گفتند متوقف می شدند تا تمام اهالی از راه برسند و پس از حضور و غیاب توسط پاکار موصوف و اطمینان از آمدن همگی با بانگ «الله » ی باغبان که معادل همان «یا لله»ی ست که معمولا برای ترغیب و یا وادار کردن کسی به انجام کاری گفته می شود مردم به باغات خود سرازیر می شدند و طی یک روز با معاضدت و مساعدت هم انار خود را می چیدند 

                              ۳ -علل اجتماعی تعیین روز انار چینی ::

فلسفه این امر حفظ نظم ،رعایت حقوق یکدیگر و نیز نبودن وسایل ایاب و ذهاب به شیوه امروزه ونیز همانطوری که گفته شد بعد مسافت بوده است که امکان آمد و شد چند روزه برای این کار را برایشان مشکل می ساخته است. 

                               ۴-کیفیت مراسم انار چینی:

در این مراسم هیچ برنامه و آیینی دیگری از قبیل جشن ،نیایش، اجرای موسیقی و یا بازیهایی محلی و... متداول نبوده و اساسا روستای انبوه چیزی به عنوان موسیقی محلی ندارد و با توجه به روحیات و خلقیات مردم انبوه که به شدت اهل تشریفات و تکلفات هستند پرداختن واشتغال به این امور را مغایر وقار و وزانت می دانند البته ترانه ها و ادبیات عامیانه انبوه جای خودش ر دارد.

                                  ۵- پیشوند جشن :

مشخص نیست اولین بار پیشوند «جشن » در ابتدای کلمه «انار چین » از کجا وارد شد. ولی هر چه هست این اتفاق پس از انقلاب توسط دیگران وغیر انبوهی ها و به احتمال زیاد توسط دستگاهها و نهاد های دولتی رخ داد و گمانه های ی که می توان برای آن زد عبارتند : توجیهی برای حضور در این مراسم و یا توهمی که به دلیل مشابهتی که این مراسم با مراسم شکر گزاری برداشت محصول در دیگر نقاط کشور وجود دارد با عث این نام گزاری شد.

                                   ۶-:سابقه جشن انار چین :

البته سالهای ۸۵ و ۸۶ جشنواره سنتی انار در روستای انبوه با تولی گری میراث فرهنگی و گردشگری استان گیلان و مشارکت سایر دستگاههای دولتی برگزار شد که به دلیل عدم توافق اهالی در استمرار آن به جهت برخی تبعات و معضلات خاص فرهنگی احتماعی متعاقب آن و نیز وجود برخی مشکلات از قبیل فقدان زیر ساختهای ،لازم برای حضور گردشگران و امکانات اقامتی و...تداوم نیافت.



                                            ۷- رویه فعلی::

هم اکنون همه ساله مراسم انار چینی طی یک روز با حضور اهالی روستا اعم از بومی ها و یا مهاجرن مقیم شهر همانند گذشته های دور انجام می شود که در نوع خودش قابل توجه و کم نظیر است.

                                   مشکلات مراسم انار چینی :

۱ - عدم اطلاع رسانی شفاف :عنوان جشن که برخی تعمدا به آن دامن می زنند موجب شده است که امر بر علاقه مندان به فرهنگ های بومی و محلی مشتبه شده و همان تصوری را بنمایند که از جشن های این گونه درسایر مناطق در ذهن دارند ولذا برای تحقیق و پژوهش و یا پوشش خبری آن از اقصی نقاط کشور به این روستا سرازیر شوند و با مشاهده وضع موجود احساس دیگری یابند کما اینکه در سال جاری شاهد بودم برخی از این گرو ها مکرر می پرسیدند :پس محل جشن کجاست ؟ و چه وقت برگزار می شود؟ و چه بسا در این دو گانگی ا بین طلاع رسانی و واقعیتَ ،اهالی روستای انبوه را مقصر بشمارند. قابل ذکر است که در طی روزهای جاری عده ایی از دوستان و خوانندگان از شایعه دخالت برخی نهادها و ممانعت آنان از برگزاری جشن انار سخن می گفتند که این مطلب تکذیب می شود همانطور که پیشتر گفته شد اهالی روستا چندان رغبتی به این کار ندارند.

                   ۲- محدود کردن انار چینی به ۱ یا حداکثر سه روز :

طبیعی است که با وجود گونه های گوناگون انار، امکان رسیدن هم زمان همه آنها وجود ندارد کما اینکه از حدود ۳۰روز قبل از روز انار چین نیز انار های زیادی ترک بر داشته و قابل چیدن می شوند یا به دلیل آفت بتدریج تلف می شوند. در صورتی که برداشت تدریجی و همزمان با رسیدن هر گونه انار مانع این امر می شود.

                                 ۳- مشکل بازار رسانی :

چیدن یک روزه صد ها تن انار و سرازیر کردن یک دفعه آن به بازار موجب شکسته شدن غیر منطقی قیمت آن می شود و با توجه به عدم امکان ذخیره سازی و نیز فقدان امکان بازار رسانی، موجب خرید آن توسط واسطه ها به ثمن بخس از باغداران می شود که در برخی مواقع درآمد وصولی از فروش انار هزینه تمام شده قیمت آن را نیز نمی پوشاند. به نحوی که امسال شاهد بودم انار کیلویی ۴۰۰۰ ریال هم فروش می رفت.

                                   ۴- برداشت غیر اصولی:

 انار میوه ای آب دار ودارای پوست نازکی بوده که نیازمند مراقبت ویزه ای در برداشت، بسته بندی و حمل می باشد متاسفانه تحدید زمان برداشت انار به یک روز ،موجب سرآسیمه شدن مردم برای برداشت آن می شود و غالبا هیچیک از اصول لازم در مراحل سه گانه فوق (برداشت َ بسته بندی و حمل ) در آن رعایت نمی شود به نحوی که هنگام چیدن گاهی از بالا درخت به زمبن پرت می شود و روی زمین بر روی هم انبار می شوند و بسته بندی آن هم درقالب گونی بوده و در نهایت به وسیله چهار پایان و یا بر روی یدک کش تراکتور حمل می شود.



                       ۵- فقدان زیرساختهای گردشگری:

الف :عدم وجود راه دسترسی مناسب:-طی سفر دوم دولت به گیلان و نیز بازدید آقای بشارتی مشاور رئیس جمهور و رئیس دفتر مناطق محروم کشور از انبوه اعتبارات قابل توجهی برای امور مختلف از جمله آسفالت راههای دسترسی به انبوه اختصاص یافت به نحوی که آسفالت راه منتهی به انبوه از مسیر قزوین بزودی تا محل پل انبوه که مرز استان قزوین و گیلان در این نقطه هست خاتمه خواهد یافت ولی متاسفانه اولا اعتبارات هزینه شده برای راه منتهی به انبوه از مسیر گیلان فاقد کیفیت بوده ثانیا پس از ۴ سال از وعده استاندار سابق گیلان و نیز اعتبارات متعاقب دفتر مناطق محروم و.. پشرفت چشم گیری را در این زمینه شاهد نبوده ایم.



ب :فقدان واحدهای خدماتی:فقدان راه دسترسی مناسب منجر به آسیب دیدگی وسایط نقلیه مسافران و گزدشگران که عموما با ماشین های سواری خود راه به انبوه می رسانند می شود فقدان واحدهای خدماتی ویژه از قبیل تعمیرگاه، آپاراتی و...باعث می شود در صورت ایجاد هرگونه مشکلی هیچ چاره ای جز یدک کردن ماشین و یا بردن تعمیر کار از شهر وجود ندارد کما اینکه در سال جاری بسیاری بااین مشکل مواج شدند.

 پ : فقدان امکانات اقامتی :متاسفانه هیچ گونه مکان اقامتی و یا خدماتی ویژه گردشگر و مسافر در انیوه وجود ندارد. مسافرانی که از راههای دور مثل رشت و یا تهران بخواهند به انبوه بیایند چنانچه بخواهند روز موعود از محل زندگی شان حرکت کنند تا به انبوه برسند بخشی از روز را از دست داده اند و خستگی مسیر نیز امکان لذت و استفاده را از انان سلب می کند و اگر بخواهند یک روز زودتر در محل حاضر باشند هیچ مکان اقامتی از قبیل مسافر خانه و حتی قهوه خانه ای برای صرف یک فنجان چای وجود ندارد.گر چه مردم میهمان نواز از بذل هرگونه خدمت مضایقه نمی ورزند ولی به نحوی که سال جاری من شاهد بودم تعداد گردشگران و مسافران برابر و یا بیشتر از بومیان و انبوهی ها بودند.



ث : فقدان سرویس های بهداشتی :برا ی همه چندین هزار مسافری که روز انار چین به انبوه می آیند تعداد دو چشمه سرویس بهداشتی وجود دارد که صرفا برای استفاده مسافران وباغداران در روزهای معمولی تعبیه شده است.و تعداد کثیر مسافرانی که غالب آنان بانوان و بچه های کوچک هستند در این خصوص با مشکل مواجه هستند 

ج  :  فقدان پارکینگ :حضور تعداد بی شمار مسافرانی که با اتومبیل های شخصی از اقصی نقاط کشور به این نقطه سفر می کنند حاشیه جاده های متصل به محل انار چین و نیز حاشیه باغات کنار جاده را مملو از ماشین می کند به نحوی که تنها امکان عبور یک طرفه ماشین های بوجودمی آید و کافی است در یک نقطه دو اتومبیل از دو طرف روبروی هم قرار گیرند آنگاه متعاقب آن نقطه کوری از ترافیک به وجود می آید که نتیجه آن معطلی طولانی مدت وکوفتگی اعصاب و... می شود.

      
                                    عکس فوق  مشکل پارکینگ

خ : فقدان برق و روشنایی:

یکی از ضروریات مزارع بزرگ انار انبوه برخوردار شدن از برق و روشنایی است اهمیت این نعمت چه از جهت بهره برداری های اقتصادی و ایجاد صنایع تبدیلی و چه از لحاظ استفاده از روشنایی آن برای اهالی و باغداران ونیز مسافران و گردشگران به ویژه کسانی که شب در آنجا اتراق می کنند غیر قابل انکار است.متاسفانه به دلیل دوری محل باغات تا آخرین نقطه خطوط انتقال برق گیلان ،رغبتی برای این امر از سوی گیلان نیست ولی حداکثر فاصله با خطوط انتقال برق استان قزوین فقط ۳ کیلومتر است.




                                                       ۶- آفت انار :

طبق تحقیق نسبی و بررسی های به وجود آمده تلفات صرفا ناشی از آفت انار گاهی به یک سوم کل محصول بالغ می شود متاسفانه تا پیش از سال جاری هیچ شیوه مبارزه دفع آفات انار در این روستا ترویج نشده بود و سال جاری نیز علیرغم اقدام از سوی دستگاههای مربوطه، متاسفانه نتیجه کماکان چون سالهای گذشته بود که باید دلایل آن توسط خود این دستگاههای بررسی شود.

                                               پیشنهادات :

۱-اطلاع رسانی شفاف :لازم در خصوص مراسم انار از جهت کیفیت برگزاری اعم از جشن و یا شیوه سنتی، زمان برگزاری و نیز آدرس ومسیرهای منتهی به روستا اطلاع رسانی شفاف و به موقع توسط دستگههای متولی و یا مدیران محلی صورت گیرد.

۲- تمهید امکانات اقامتی:اداره کل میراث فرهنگی با همکاری بنیاد مسکن نسبت به ارائه تسهیلات لازم برای ایجاد اماکن اقامتی و پذیرایی ویژ ه گردشگران و مسافران فراهم نمایند

۳- ایجاد سرویس های خدماتی بهداشتی در محل پل انبوه : پیشنهاد می شوداستانداری گیلان با اختصاص اعتباری از طریق اداره کل میراث فرهنگی و یا بنیاد مسکن ویا سایر دستگاههای به احداث حداقل ۱۰ چشمه سرویس بهداشتی مردانه وزنانه در محل اقدام نمایند.

۴- تامین آب شرب:بهسازی چشمه موجود و نیز احداث منبع مناسب آب شرب از ضروریاتی است که ادارات مذکور و یا شرکت آبفار و یا با اختصاص بودجه توسط دهیاری و با همکاری مردم می توانند انجام دهند.

۵- احداث پارکینگ :با احداث پارکینگ در حاشیه رودخانه شاهرود و منع پارک اتومبیل در حاشیه باغات مشکل ترافیک قابل حل است با اندک اعتباری این راه حل عملی خواهد بود.

۶- افزایش مدت زمان انار چین:هماطوری که پیشتر گفت شده با توجه به گونه های گوناگون انار نمی توان انتظار داشت که تمامی محصول در یک روز خاص رسیده باشند.پیشنهاد می شود فرصت یک ماهه ای (۱۵ مهر الی ۱۵ آبان ) برای برداشت محصول اختصاص یابد تا به موازات رسیدن محصول و جهت جلوگیری از پوسیدگی و آفت زدگی و در نتیجه جلوگیری از اضرار باغداران انار برداشت شود و با ارسال منطقی و تدریجی آن به بازار مانع بهم خوردن تعادل بازار و حفظ نسبی عرضه و تقاضا شود و در پایان هم یک روز به عنوان روز نهایی برداشت محصول و روز سمبلیک انار چینی تعیین شود.

۷-ایجاد بازارچه های فروش انار :متاسفانه به دلیل مشکلات بازار رسانی و عدم امکان ذخیره سازی انار، اکثر باغداران مجبور می شوند محصول انار خود را با قیمت مناقصه ای به واسطه ها بفروشند! درحالی که با مساعدت دستگاههایی چون تعاون روستایی و... می توان از طریق ایجاد تعاونی باغداران ویا ایجاد بازارچه فروش انار را به قیمت واقعی در محل به فروش رساند.

۸-بهسازی و آسفالت راه های دسترسی :دفتر مناطق محروم ونیز ادارات کل راه و ترابری گیلان و قزوین با تامین اعتبارات لازم باقیمانده مسیر خاکی تا روستای انبوه و از انبوه تا پل تاریخی را به انجام برساند.


۹-برق رسانی :با توجه به اینکه روستای انبوه به لحاظ تقسیمات کشوری تابع استان گیلان بوده ولی به لحاظ مراودات و دسترسی هابه قزوین نزدیکتر است لازم است استانداری گیلان با ایجاد هماهنگی بین شرکتهای توزیع برق این دو استان نسبت به برق رسانی به محل پل انبوه و انارستان این روستا که می تواند تحول شگرفی در اقتصاد منطقه از جمله ایجاد صنایع تبدیلی داشته باشد فراهم نمایند.مردم روستا نیز در همیاری و مشارکت آمادگی لازم را دارند.