انبوه - به پایگاه اطلاع رسانی روستای تاریخی انبوه خوش امدید .

برای شناساندن سرزمین مادری ، فرهنگ ، آداب و رسوم روستای تاریخی خود ، با بضاعت ناچیز خود تمام سعی خود را کرده و در این زمینه دست همه عزیزانی که قلبشان به عشق انبوه می تپد را می فشارم .تلفن پاسخگویی : سیف الله طالبی انبوهی 09125397188

بازی های بومی و محلی و رایج در روستای تاریخی انبوه
نویسنده : سیف الله طالبی انبوهی - ساعت ۸:٤٤ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٤ دی ۱۳٩٢
 

بازی های بومی و محلی در روستای انبوه از زمان های بسیار قدیم

 برگزار می شد این بازی ها  امروزه هم در بین جوانان و مردان و زنان

روستای تاریخی انبوه هم رواج دارد . البته این بازی بیشتر در زمان

عید باستانی نوروز در روستای انبوه برگزاد می شده و می شود .

من در پایین به چند تا از این بازی ها اشاره خواهم کرد و در صورت

امکان توضیحاتی هم در باره این بازی ها خواهم داد دوستان هم

من را در این امر کمکم کنند و روش صحیح این بازی ها را بگویند تا

من انها را اصلاح کنم .

               1  :   ملا بازی 

این بازی بیشتر بین زنان روستا انبوه برگزار می شود البته جوانان و مردان هم بعضی از مواقع ان را انجام میدهند .

این بازی نفرات مشخصی ندارد و هر تعداد نفر میتواند این بازی را برگزار میکند . در این بازی 5 سنگ های گرد کوچک کمی بزرگتر از فندوق انتخاب میشود . تعداد مراحل این بازی 10 مرحله میباشد که شامل مراحل زیر میباشد .

الف : بازی ۱      ب : بازی  ۲         پ :بازی  ۳         ت: بازی  ۴ث : بازی  ۵        ج : بازی نشکن   ح : بازی بشکن                 خ : بازی تخم      د : بازی  بار          ر :  بازی عرو س داماد

در مراحل فوق هرکس هر مرحله را ببازد باید بازی را به نفر بعدی بدهد و هر کس زودتر این مراحل را تمام کند برنده بازی می شود .

            2   :   توپ کش

این بازی  یکی از بازی های پرطرفدار بین جوان روستا انبوه می باشد و فقط این بازی را مردان روستا انجام می دهند . و این بازی شباهت بسیار زیادی با بازی بیسبال نیز دارد .

این بازی هم بین دو گروه برگزار می شود و وسیله بازی هم عبارت است از یک عدد چوب بزرگ به اندازه چوب دستبی و یک عدد تویپ کوچک که روکش آن از پنبه یا کتان می باشد. پس از  قرعه کشی و مشخص شدن تیمی که شروع  کننده بازی است تیم مقابل به «گال» یا محلی که باید توپ به آن طرف پرت شود می روند و یک نفر از اعضای همین تیم توپ را برای اعضای تیم بازی کننده و به ارتفاع قد او به آسمان پرتاب می کند و افراد تیم بازی گر نیز با چو بی که  به همراه دارند به توپ ضربه می زنند و توپ را با تمام نیرو به طرف هرچه دورتر پرتاب می کنند و درفاصله زمانی که توپ در حال حرکت است باید از مبدا بازی به نقطه ای مشخص شده برود و برگردد و اعضای تیم مقابل هم باید تلاش کنند در این فاصله توپ را پیدا کرده ودر حد فاصله مبدا بازی تا محل مورد توافق که آن هم « گال » نامیده می شود ضربه ای به او بزنند  اگر به او ضربه زدند تمام اعضای گروه اصطلاحا خاموش می شوند وباید به « گال » بروند و بازی را به طرف مقابل واگذار نمایند و اگر هر  یک از اعضای گروه  درحین حرکت از محل بازی تا انتهای محل توافق بدون خوردن ضربه رفت و برگشت دوباره همان بازی برای او محفوظ است .

            3   :   قیط چو

 

این بازی هم فقط بین مردان روستا انجام می شود .

بازی با یک عد چوب بزرگ  به اندازه چوب دستی و یک عد چوب کوچک حدود بیست سانتی که دو طرف آن را مانند قلم تراشیده اند انجام می گیرد بدین صورت که افراد به دو گروه چند نفره تقسیم می شوند  و مکانی را به عنوان مبدا بازی  انتخاب می کنند که به زبان محلی به آن * گال * می گویند و با تخته سنگی بزرگ که آن را عمود بر روی زمیبن قرار می دهند مشخص می شود . شروع بازی توسط هر تیمی توسط قرعه انجام می گیرد و انجام آن نیز بدین صورت است که هر یک از اعضاء گروه چوب کوچک را بر روی زمین قرار می دهند و با زدن ضربه بر روی لبه آن ، آن را روی زمین بلند می کنند و سپس با زدن ضربه ای دیگر آن را از نقطه ای که در چند متری «گال » قرار دارد و اصطلاحا مرز نامیده می شود  به نقطه ای دور  پرت می کنند  وتا فبل از گذشتن چوب کوچک یا همان «قیط» از محل مرز ۳ بار می توانند با چوب بزرگ با آن ضربه بزنند .افراد گروه مقابل چوب کوچک یا « قیط» را بر داشته و به طرف تخته سنگ اشاره شده و یا همان«گال » پرتاب می کنند  و اگر «قیط» به « گال » اصابت کرد فرد از دور بازی کنار می رود و اصطلاحا سو خته می شود و نوبت را فرد دیگری از گروه  خو د   می دهد . واگر « قیط» به « گال » اصابت نکرد او عمل قبلی را تکرار می کند و تا سه بار این عمل را تکرار می کند و در پایان موفقیت آمیز بار سوم او ۳ امتیاز می گیرد و اصطلاحا « دو گوش»می آورد و سه بار می تواند همان بازی را انجام دهد و یا می تواند به اعضای هم گروه خود واگذار نماید باخت  گروه وقتی اتفاق می افتد که تمام اعضای گروه توسط گروه  مقابل خاموش شوند یعنی«قیط » های کشیده شده یا پرتاب شده توسط آنها هنگام نشانه گیری به سمت «گال » به تخته سنگ اصابت کند و  این بار تیم مقابل بازی می کند و تیم خاموش شده به «گال » یعنی به محلی که « قیط» به آن طرف پرتاب می شود می روند . این بازی به همین صورت به تناوب ادامه دارد .

     4  :  مرغنه وازی ( مرغنه جنگ)

 این بازی معمولا روزهای عید باستانی نوروز برگزار میشود  . مرغنه در زبان محلی انبوه و گیلانی به معنای تخم مرغ است و آن بازی است که افراد بر سر شکستن تخم مرغ  طرف مقابل توسط تخم مرغ خود با هم شرط بندی می کنند و دو طرف تخم مرغ خود  را به نوبت بر روی طرف تخم مرغ فرد مقابل می زنند و کسی که تخم مرغش شکسته شد  بازنده محسوب می شود وباید تخم مرغ خود را به طرف برنده که تخم مرغش سالم مانده واگذار نماید . این بازی جزئیات واقسامی دارد که از ذکر آن خودداری می کنم .

          5  :  اگوز بازی (گردو بازی )

این بازی که به گویش محلی به آن ( اگوز بازی )  می گویند به این صورت برگزار میشود که هر نفر چند تا  گردو برداشته و یک عدد از این گردوها را به عنوان تیله انتخاب میکنند در این بازی هر چند نفر که بخواهند میتوانند بازی کنند.

در شروع بازی هر شخص یک عدد گردو روی زمین گذاشته و به فاصله یک متری از یکدیگر می گذارند وجایی را برای شروع بازی انتخاب مکنند.و نوبت بازیکنان هم بصورت گردشی میباشد مثلا کسی که دفعه اول اخر است دفعه بعد نفر اول میشود .

و با گذاشتن تیله روی زمین با دو انگشت به طرف گردوها نشانه میروند واگر گردویی را زدند آن را بر می دارن وبه همین شکل تمام بازیکنان تیله خود را پرتاب میکنند. واگر کسی تیله شخس دیگری را زد او را از مسابقه حذف میکند و اگر گردویی را زده باشد آن گردو را از او میگیرد و با زدن اخرین گردو دور اول بازی تمام می شود و دوباره به شکل اول بازی از سر گرفته میشود.

       6  :   هفت سنگه

این بازی بین دوگرو برگزار میشود و تعدا نفرات هم مهم نیست وسایل این بازی هفت تا سنگ و یک عدد توپ کوچک .

در این بازی ابتدا 7 سنگ را روی هم قرار میدهند و تیم که بیرون قرار دارد یک نفر را انتخاب میکند و توپ را به سمت سنگ ها پرتاپ می کند طوری که اون سنگ ها را خراب کند و هر چقدر هم کمتر خراب بکند برای تیمشان بهتر است چون باید بازیکنانشان اون سنگ ها را روی هم قرار بدهند . و گروه دیگر که اون طرف قرار دارند توپ را برداشته و ان را پنهان میکنند و گروه دیگر برای گذاشتن سنگ  به سمت سنگ ها میروند و باید مواظب باشند توپ را به انها نزنند . و اگر سنگ ها را کامل کردند دوباره بازی تکرار می شود .

               7 :     گلپا    گلپا

این بازی بین 2 گروه انجام میشود و تعداد نفرات گروه هم مهم نیست.

در این بازی یک گروه به تعداد نفرات سنگهایی را انتخاب میکنند و ایستاده در یک ردیف به فاصله یک متری مگذارند. و گروه مخالف در فاصله حدودا 15 متری همین کار را انجام می دهند. در این بازی گروه ها باید سعی کنند سنگهای ایستاده طرف مقابل را با پرتاب سنگهای کوچکتر بندازند.

با شروع این بازی هر شخص میتواند فقط یک سنگ پرتاب کند وبا انداختن سنگهای ایستاده یک جایزه پرتاب به دست میاورد. با اتمام پرتاب سنگ یک گروه گروه بعدی شروع به پرتاب سنگ به طرف سنگهای ایستاده که به زبان محلی گلپا گفته میشود می کنند.

این بازی ادامه پیدا میکند و هر گروهی که بتواند آخرین سنگ ایستاده از دو گروه را بندازد برنده است و گروه مقابل بایددو بار فاصله بین دو گروه را به گروه برنده سواری بدهد.

         8  :  ترنه بازی (قیش بازی )

این بازی را هم فقط مردان روستا انجام می دهند و بازی خیلی قشنگ و خیلی سخت هم هست .

این بازی هم بین دو تیم انجام می گیرد و وسایل بازی عبارت است یک عدد «لنگ» تابیده شده و یا چیزی شبیه به آن که با طنابی دو سر آن را بسته اند تا پیچ و تاب آن باز نشود و یا با یک عدد کمر بند که باید هر یک از اعضای تیم در دست بگیرند . ابتداء دایره ای ر ا در  وسط زمین بازی با خط مشخص می کنند و پس از قرعه کشی  گروه شروع کننده بازی «ترنه» یعنی همان لنگ تابیده شده و یا کمربند را در دست می گیرند و گروه مقابل را که در داخل دایره محصور هستند می زنند افرادی که در داخل دایره هستند باید تلاش کنند در حالی با یک پا اصطلاحا «لی لی» می کنند « ترنه ها ر از دست آنها بگیرند و اگرموفق شوند در حال لی لی کردن یکی از افراد گروه مقابل را بگیرند جای دو گروه عوض می شود و گروهی که کتک می خوردند به بیرون دایره می رو ند و گروه بیرون دایره در داخل دایره قرار می گیرند .

                       9  :   فوتبال

این بازی که دیگر نیازی به توضیح هم ندارد و همه در جریان این بازی زیبا پرطرفدار در جهان هستند راستی من از بچه های بعضی از  بزرگان انبوه می شنوم که پدران گرامیشان اسم اکثر بازیکنان خارجی و ایرانی را میدانند که نشان از محبوبیت این ورزش بین مردم دنیا  از جمله انبوه دارد ولی متاسفانه تا به تقدیر و تشکر از جوانان همیشه قهرمان انبوه در مسابقات داماش رسید شد بازی اجنبی ها و ......(قابل توجه هیئت امنا انبوه ساکن تهران )

                10  :   والیبال

این بازی هم قوانین بازی والیبال رسمی دنیا را دارد که معرف حضور همه طرفدارانش هست . البته این بازی در انبوه بیشتر طرفداران خاصی دارد مثلا خانواده های خاصی ان را دنبال می کنند .

 

               11   :   کشتی محلی (گیل مردی )

 

             12  :      زو زو

            

            13  :      الله الله

 

            14  :    قرقره بازی

 

           15   :      میچرانی  

 

         16    :        چال چاله

 

           17    :        وسطی

 

            18    :       بالا بلندی

 

           19    :       شاه - وزیر

این بازی بیشتر در مراسم عروسی های انبوه انجام می شد (اصغر مهری انبوهی فرزند کتابعلی  )

بازی شاه وزیر به این صورت بود که اطرافیان آقا داماد(دامادبرار) بعد ازخوردن شام یک نفر را بعنوان شاه انتخاب می کردند وسپس شاه برای خود یک وزیر ودو سرباز انتخاب میکرد . وزیر این دو سرباز را بصورت مخفیانه می فرستاد بین مردم تا از اوضاع مملکت با خبر گردند.ماموران گشتی بین مردم می زدند و کسی که کتک خورش ملس بود انتخاب می کردند وبعد از کسب اجازه از شاه و وزیر این بخت برگشته را دستگیر ونزد شاه می آوردند ومحاکمه وبعد هم که معلوم بود وی را به جلاد می سپاردندو الی  آخر